نقد و بررسی فیلم American Sniper (تک‌تیرانداز آمریکایی)

american_sniper3

نقد و بررسی فیلم American Sniper (تک‌تیرانداز آمریکایی)

کارگردان : Clint Eastwood

نویسنده : Jason Hall

بازیگران : Bradley Cooper, Sienna Miller, Luke Grimes

برگرفته از کتاب “تک‌تیرانداز آمریکایی” به قلم: کریس کایل

هزینه تولید: نامشخص

محصول کشور: ایالات متحده آمریکا

کمپانی توزیع کننده: Warner Bros

خلاصه داستان : تک تیرانداز امریکایی در رابطه با داستان واقعی “کریس کایل” سرباز نیروی دریایی امریکا که توانست تبدیل به ماشین آدم کشی ارتش امریکا شده و رکورد بیشترین کشتن دشمنان در جنگ بعنوان یک اسنایپر امریکایی را از آن خود کند و…

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

منتقد: جیمز براردینلی – امتیاز ۸.۸ از ۱۰ (۳.۵ از ۴)

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

«تک تیرانداز آمریکایی/American Sniper»، کلینت ایستوود را از شر اِدباری که به جان چند فیلم اخیرش افتاده بود رها کرد. این فیلم که جسته و گریخته بر اساس زندگی واقعی سرباز تقدیر شده جنگ عراق، کریس کایل، ساخته شده نه تنها نماینده بهترین کار ایستوود بعد از فیلم اسکاریاش، «عزیز میلیون دلاری/Million Dollar Baby»، است بلکه نمایانگر بهترین بازی نامزد اسکار (دو بار)، بردلی کوپر، بعد از مدت‌ها است. از او در این فیلم خواسته شده تا از تمام نقش‌های قبلی‌اش تا آنجا که می‌تواند دور شود (و [اتفاقاً] موفق هم بوده است). این فیلم نفس گیر (از جهات مختلف) یادآور دو فیلم جنگی اخیر: «قفسه درد / The Hurt Locker» کاترین بیگلو و «برادران / Brothers» جیم شریدان است. گرچه «تک تیرانداز آمریکایی» در قالب تریلر عرضه شده، اما از چنان فحوای دراماتیک قدرتمندی برخوردار است که به خوبی شخصیت‌ها را تغذیه می‌کند. و مثل همیشه حضور افراد بسیار شناخته شده در یک فیلم منجر به تنش و تعلیق بیشتری می‌شود چون به سرنوشت افرادی که در رویدادها نقش دارند علاقمند هستیم.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

کایل، که در دهه ۲۰۰۰ چهار بار به عراق اعزام شده است، ۱۶۰ قتل را به نام خود ثبت کرده است- این یعنی آماری بیش از هر تک تیرانداز آمریکایی دیگر. فیلم با سکانس قدرتمندی در خیابان‌های شهر کوچکی در نزدیکی ناصریه عراق در مارس ۲۰۰۳ در طول اولین حمله آمریکا به عراق شروع می‌شود. کایل روی بام ساختمانی مشرف به خیابانی متروک موضع گرفته است. با نزدیک شدن نیروهای آمریکایی از یک جهت، زنی به همراه پسرش در صحنه ظاهر می‌شوند. کایل که زن را در تیررس دارد متوجه می‌شود که او چیزی شبیه به نارنجک را به پسرک می‌دهد. کایل باید تصمیم بگیرد: شلیک کند و ریسک کشتن کودک بی‌گناهی را به جان بخرد (فرماندهاش به او هشدار می‌دهد: «اگر اشتباه کنی کبابت می‌کنند- به لیونوورث تبعیدت خواهند کرد») یا شلیک نکند و ریسک فاجعه را به جان بخرد. این اصلاً تصمیم آسانی نیست و ایستوود ما را در انتخاب کایل همدست می‌کند.

این صحنه به سان بسیاری از صحنههای دیگر فیلم در مقایسه با همتای واقعی‌اش دچار قلب شده است تا هیجان‌انگیزتر شود. در نسخه واقعی این ماجرا که در بیوگرافی خود کایل نوشته شده خبری از کودک نیست و فقط پای یک زن در میان است. «تک تیرانداز آمریکایی» در چندین نمونه بازی خطرناکی با حقایق می‌کند تا فیلم را برای بیننده متقاعد کننده تر کند. برای کایل دشمنی به نام مصطفی (با بازی سامی شیخ) تراشیده می‌شود و در چندین مورد این دو در بحبوحه جنگ به فکر نبرد تن به تن خود هستند. من با دور شدن از وقایع تاریخی ثبت شده در یک فیلم غیرمستند مشکلی ندارم و بیشتر تغییرات «تک تیرانداز آمریکایی» در بستر این فیلم جواب می‌دهند.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

بعد از سکانس ابتدایی با مجموعه ای از فلاش بک‌ها روبرو می‌شویم که ۲۵ سال را تقریباً در مدت ۲۵ دقیقه نمایش می‌دهند. دقایقی کوتاه را صرف تماشای کودکی کایل می‌کنیم، با او در دوران آموزشی، وقتی که یاد می‌گیرد چگونه سرباز یگان ویژه نیروی دریایی آمریکا بشود (همش منتظریم آر لی آرمی[۱] روی صحنه ظاهر شود)، همراه می‌شویم، با همسرش تایا (با بازی سیهنا میلر) آشنا می‌شویم، تغییرات فرهنگی اساسی ناشی از یازده سپتامبر را تجربه می‌کنیم و بالاخره با او به عراق اعزام می‌شویم. قتلی که آن روز در نزدیکی ناصریه انجام می‌دهد نخستین قتلش است و تا آخرین قتل کلی فاصله دارد. او طی سال‌ها زندگی در این کشور جنگ زده در بسیاری از عملیات‌های مهم شرکت می‌کند و توسط شورشی‌ها به «شیطان رمادی» و توسط همرزمانش به «افسانه» ملقب می‌شود.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

بدون نیاز به دوربین‌های در دست لرزان، ایستوود ما را کشان کشان تا پای آشوب جنگ می‌برد- شاهدش هم این است که یک کارگردان توانمند می‌تواند عصاره جنگ را بدون ترک سه پایه دوربینش به تصویر بکشد. ۱۱۰ دقیقه نخست «تک تیرانداز آمریکایی» نشان دهنده سینمایی استادانه است- فیلمی محکم، هوشمندانه و مهیب. متأسفانه فیلم در طول ۲۰ دقیقه نهایی، وقتی که سعی می‌کند تا دنده عوض کند و درونمایهای را نشان دهد که فیلم‌های دیگر (مانند «متولد چهارم جولای / Born on the Fourth of July» اولیور استون و «برادران» جیم شریدان) بهتر نشان داده‌اند، دچار وقفه می‌شود. به هر حال، پایان پاداوج فیلم درهم و برهم تر از بد است و نمی‌تواند قدرت شروع فیلم را احیا کند.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

«فیلم تک تیرانداز آمریکایی» به مدت ۱۳۴ دقیقه برای تماشای بردلی کوپر خیلی زیاد است. اگر بازی کوپر در «نور امید/ Silver Linings Playbook» و «کلاهبرداری آمریکایی/ American Hustle» را خوب بخوانیم، کار او در این فیلم بهترین است. این نخستین نقش استحاله شده او است-نقشی که او را از منطقه راحتی خارج می‌کند. هنگام نوشتن این نقد هنوز معلوم نیست که آکادمی او را شایسته نامزدی می‌داند یا خیر اما کمی بعید به نظر می‌رسد که نقش او، که شامل خصوصیاتی مانند مردسالاری، ترحم و بی کفایتی است، امسال کاندید شود. سیهنا میلر، نه چندان معروف، در نقش نور و عشق زندگی کایل ظاهر می‌شود و تمام تلاش خود را می‌کند تا تایا را به چیزی فراتر از یک همسر پشتیبان اما ترک شده کلیشه ای تبدیل کند.

«تک تیرانداز آمریکایی» برایمان موعظه سیاسی نمی‌کند. گرچه کتاب کایل پر است از صحنه های میهن پرستی، که برخی از آن‌ها به تصویر تبدیل شده‌اند، اما هرگز احساس نمی‌کنیم که با یک پروپاگاندای بیش از ناسیونالیستی طرف شده ایم. همچنین در فیلم خبری از نمایش احساسات ضد آمریکایی نیست. فیلم کاری به درستی و غلطی جنگ ندارد و در عوض روی تلاش این مردان در سنگرها تمرکز می‌کند. این فیلم درباره زندگی، مشکلات و اهریمن‌هایی است که باید در زمان جنگ و بعد از برگشتن به خانه شکست دهند.

————

[۱] بازیگری که آن شخصیت ستوان آموزشی فیلم «غلاف تمام فلزی» کوبریک را بازی می کند.

مترجم: محمدرضا سیلاوی

منتقد: تاد مک‌کارتی (The Hollywood Reporter) – امتیاز ۸ از ۱۰

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

یک داستان پویا، تر و تمیز و غمگین در مورد زندگی کوتاه ماهرترین تک‌ تیرانداز تاریخ ارتش آمریکا، «تک تیرانداز آمریکایی» به شدت – از نظر موضوع، تم و کیفیت – به فیلم «گنجه‌ی درد» شبیه است.با بازی درخشان بردلی کوپر با آن لهجه‌ی تگزاسی‌اش که اینجا بسیار شکسته و غمگین به‌نظر می‌رسد به گونه‌ای که تا کنون ما او را اینچنین ندیده‌ایم، دومین فیلم «کلینت ایستوود» در سال ۲۰۱۴ تبدیل به بهترین فیلم او در سال‌های اخیر شده است، همانگونه که این فیلم یک فیلم هیجانی در رابطه با میهن‌پرستی و با درون‌مایه‌های دردناک است، از خشونت هم بیشتر از دیگر آثار ایستوود بهره گرفته شده است.بر خلاف «گنجه‌ی درد»، محصول جدید کمپانی وارنر فروشی زیاد را در باکس آفیس تجربه خواهد کرد، همچون منبع اقتباس فیلم یعنی کتاب اتوبیوگرافی عضو سابق ارتش یعنی «کریس کایل» فقید که مردم از آن استقبال فوق‌العاده‌ای کردند، و آن اعتقاد شخصیت کوپر به “خدا، خانواده و کشور” به گونه‌ای است که در کمتر فیلمی به تصویر کشیده شده است.

تفنگ – در کنار اهمیتش در ایالات متحده، از دیرباز تا امروز – همیشگی‌ترین همراه ایستوود از زمان آغاز حضورش در سینما و بازی در نقش‌های اصلی بهترین فیلم‌هایش، از فیلم‌های وسترن گرفته تا «هری کثیف» و درام‌های جنگی‌اش بوده است.بنابراین رسم، اینجا هم تفنگ – یا به بیان بهتر، یک اسلحه‌ی شکاری بسیار قدرتمند – حضور دارد و در کنار کوپر بیشترین سهم را در فیلم دارد، اگرچه اینجا تمامی تفنگ‌ها همچون نمونه‌هایی که در کتاب نام برده شده نیستند و کایل فیلم هم به اندازه‌ی کایل کتاب بدان‌ها وابسته نیست.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

با وجود اینکه «جیسون هال» نویسنده‌ی فیلمنامه‌ی این اثر است و کایل هم تا قبل از مرگش با او همکاری داشته، فیلم با کتابی که کایل با همکاری «اسکات مک‌ایوان» و«جیم دفیلس» نوشته است از لحاظ احساسی و هسته‌ی داستان بطور شگفت‌انگیزی متفاوت است، زیرا کار نوشتن فیلمنامه قبل از انتشار کتاب یاد شده شروع شده است.در کتاب فهرستی وجود داشت که متعلق به زندگی کایل بود، مخصوصاً زمان حضورش در ارتش، و کمتر اتفاقات را بطور هیجان‌انگیز و احساسی، دراماتیزه می‌کرد.فیلمنامه برخلاف کتاب بیشتر بر چهار مرحله‌ی دوران ماموریت سربازان تمرکز دارد، مسائلی که مهم هم هستند اما این امر موجب شده پرداختن به روابط کایل با همسر و خانواده‌اش عجولانه انجام شود.

در بیست دقیقه‌ی ابتدایی یک گسستگی‌ جدی وحود دارد، هنگامی که کایل به عنوان فرزند یک پدر مذهبی که شخصیتی خشک و همیشه شیطانی مانند دارد معرفی می‌شود، کسی که خلق و خویی پرخاشگرانه و سلطه طلب دارد.همچنین در دقایق ابتدایی تمرین‌های سفت و سخت و البته بی‌رحمانه‌ی نیروی دریایی نیز نمایش داده می‌شود ( مثلاً پرتاب دارت به کمر برهنه‌ی یک نفر در حالت مستی)، و یا نشان دادن روابط گرم و شوخی‌های میان کایل و تایا (با بازی سیِنا میلر).

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

بعد سکانسی پر سر و صدا وجود دارد، جایی که کایل برای اولین بار به عنوان یک تک تیرانداز مورد آزمایش قرار می‌گیرد، آزمایشی که از این قرار است: او باید مادر و پسری که متوجه حضور سربازان آمریکایی در منطقه شده‌اند را از بین ببرد.سپس او بدون هیچ لغزشی با دقتی عالی نشانه‌گیری می‌کند و ماموریت را به پایان می‌رساند و مهارتش را به رخ بقیه می‌کشد، تا جایی که خیلی زود به او لقب “افسانه” را می‌دهند. وقتی که اهداف اینچنینی تعدادشان کم می‌شود، او به دیگر سربازان برای ماموریت‌های سخت‌تر برای پاکسازی خانه‌ها می‌پیوندد، تا شاید نشانه‌ای از هدف اصلی‌شان با نام مستعار “قصاب” پیدا کنند، کسی که لقبش کاملاً با شخصیت و نحوه‌ی جنگیدنش سنخیت دارد.

در محیط‌های شهری که همچون مناطقی که جنگ عراق در آن در جریان بود و اینجا هم شبیه‌سازی شده، گرد و خاک، دود و آوار جنگ، در کنار هرج و مرج زد و خوردهای فراوان (که در شهر رابات در مغرب فیلمبرداری شده و بسیار هم به عراق شبیه است) به وفور یافت می‌شود و مدت زیادی از فیلم را به خود اختصاص می‌دهد.همانگونه که اینجا هم خواهید دید، اصلاً گفته نمی‌شود چه کسی ممکن است پشت در باشد، پشت یک اتومبیل نشسته باشد، یا روی پشت بام‌ها است. دستوراتی که به کایل داده می‌شوند و همچنین روش کار او به گونه‌ی است که اصلاً تفاوتی ندارد که هدف او یک شهروند معمولی است یا یک نظامی، او به نحوی دگرگون شده که از نظر خودش اصلاً اشتباه نمی‌کند. و یک بار چند نفر از شهروندان را نشانه می‌گیرد، و با یک شلیک دقیق تمامشان را از بین می‌برد.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

یک مقدار ناامیدکننده است که در فیلم هیچگونه دیالوگ کارآمدی راجع به دلیل بازگشت کایل از تعطیلات، یا حتی چیزهایی که او بدان‌ها عشق می‌ورزد و در کتاب هم آمده است بیان نمی‌شود.سیاست‌های جنگ در این فیلم کاملاً نادیده گرفته شده‌اند، اما هیچگاه هم سوال نمی‌شود که چرا کایل و دیگر همسنگرانش که با او تفاوت چندانی ندارند برای انجام یک ماموریت در یک منطقه‌ی جنگی در عراق چه می‌کنند، چرا که به قول تک تیرانداز قصه: ” در اینجا شیطان کمین کرده است. “

پس از یک سفر کوتاه به سن دیگو به مناسبت تولد اولین فرزند تایا، کایل دومین ماموریتش را که تنها به کشتن “قصاب” اختصاص دارد را شروع می‌کند.این صحنه‌ی خشن و چندش‌آور اما نه چندان طولانی، بیش از پیش کایل را بی‌رحم می‌سازد.

وقتی برای بار دیگر او به خانه باز می‌گردد، تایا کوهی از سرزنش‌ها را روانه‌ی او می‌کند، مثلاً: “تو حتی وقتایی هم که اینجا هستی، دلت یه جای دیگست” و “اگه فکر می‌کنی جنگ تغییرت نداده، سخت در اشتباهی”. در حالی که میان کایل و تایا مشکلاتی به خاطر حضور کایل در جنگ به وجود می‌آید، چیزی در نبردها رخ می‌دهد که این وقایع را به تناسب می‌رساند، آن‌ها بطور تدریجی در جنگ‌ها پیشرفت می‌کنند و به جایی می‌رسند که برای کایل جالب توجه است، و او کم کم دچار مشکلات روانی مربوط به سربازان جنگی می‌شود که برای هیچ کس به خصوص همسر باردارش جالب نیست.‌‎

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

او که به اجبار دوباره به مرخصی فرستاده می‌شود، دچار مشکلات شدیدتری در طول زمان دوره‌های سوم و چهارمش می‌شد. جنگ‌ها کثیف‌تر و خونین‌تر شده، شهر صدر به کابوسی غیرقابل تحمل تبدیل شده و دشمن هم از نعمت حضور تک تیراندازی در حد و اندازه‌های کایل بهره‌مند شده است. در اینجا هم، فیلم می‌توانست از جزئیات بیشتری بهره مند باشد، جایی که بالاخره “افسانه” کمی به میل خودش رفتار می‌کند و به یک تازه وارد آموزش‌های لازم را می‌دهد.

پس از یک نبرد نهایی نفسگیر که عملاً شهر را در هرج و مرج فرو می‌برد و با شروع شدن طوفان شن نیز همراه است (که از نظر بصری به سونامی فیلم «از این پس/Hereafter» اثر کارگردان همین فیلم شباهت زیادی دارد)، کایل احساس می‌کند که دیگر کافی است. وقتی همه‌چیز گفته شده و همه‌ی کارها به انجام می‌رسند، او هزار روز را در عراق گذرانده است و به رکورد دست نیافتنی کشتن ۱۶۰ سرباز دشمن رسیده است، هرچند که آمار دقیق افرادی که به دست او کشته شده‌اند از این تعداد بطور قابل ملاحظه‌ای بیشتر است.

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

نقد فیلم تک‌تیرانداز آمریکایی

ایستوود پایانی تراژیک که برروی وارون پنداشت [ وارون پنداشت: تفاوت میان واقعیت در نظر شخصیت داستان و واقعیت حقیقی که بر خواننده یا تماشاگر آشکار شده است ] تاکید دارد را خلق کرده است، پایانی که چندش آور است و دارای حسی همچون ضعف است که در بسیاری از فیلم‌های قبلی ایستوود هم از چنین پایانی بهره برده شده است. شاید او در مواردی همچون تاثیر جنگ بر کایل در آخرین بازگشت او به خانه اغراق کرده باشد، اما در هر حال فیلمنامه نسبت به کوپر که تلاش زیادی برای این نقش کرده توجه خاصی ندارد. تغییرات فیزیکی او – همچون کلفت تر شدن گردنش، پف دار شدن صورتش، طرز راه رفتنش که مثل کابوی ها شده است و لهجه‌ی تگزاسی‌اش – یکی از این موارد است. اما این ها در برابر کار عالی او در ساختن حالات دراماتیک کایل و جزئیات رفتار او در مواجهه با عوامل مختلفی همچون اعتماد به نفس، استرس، شوخی و و اجباری که او در حفاظت از کشورش دارد و زمانی که به این نتیجه می رسید که دیگر کافی است، حتی اگر در مورد چیزی باشد که عاشقش هستید، چیزی که برای او جنگ است، چیزهای خاصی نیستند.

با موهای مشکلی که کاملاً باعث شده تا در این فیلم متفاوت با دیگر نقش‌هایش باشد، سینا میلر بهتیرن نقش آفرینی اش را در اینجا ارائه داده است و سکانس های آخرش هم عالی هستند. ظاهراً، فیلم طراز اول است. حضور فیلمبردار خوبی به نام «تام استرن» که کارش عالی است، فضاسازی عالی که طراحی اش بر عهده ی «جیمز جی. موراکامی» و «کاریز کاردناس» بوده است، تدوین خوب «جوئل کاکس» و «گری دی. روک» و موسیقی های عالی و صدابرداری عالی همه و همه در این فیلم هست و به فیلم کمک می کنند که باعث شده تا این عوامل اینجا درخشان تر از تمام فیلم های ایستوود باشند.

http://www.ARTCollege.ir

منبع : نقد فارسی

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

0 دیدگاه در “نقد و بررسی فیلم American Sniper (تک‌تیرانداز آمریکایی)”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت توسط کانون تبلیغاتی نقطه هنر